Czy wiemy co powoduje raka płuc ?

Palenie tytoniu jest głowna przyczyną rozwoju tej choroby. Ponad 87% raków płuc jest bezpośrednio związane z paleniem, pozostałe przypadki są związane z biernym wdychaniem dymu papierosowego, rodzinnie występującymi nowotworami płuc oraz ekspozycją na różne kancerogenne czynniki (np rozpylone minerały)

Niedawno naukowcy zaczeli rozumieć istotę działania czynników rakotwórczych na DNA komórek płuc, w wyniku której komórki te niekontrolowanie rozrastają się tworząc nowotwór. DNA jest związkiem chemicznym niosącym instrukcje dotyczące niemal każdego procesu zachodzącego w naszych komórkach. Wiekszość z nas przypomina z wyglądu swoich rodziców, dlatego, że to oni są źródłem naszego DNA. Samo DNA nie wpływa tylko na nasz wygląd – niektóre geny (fragmenty DNA) zawierają instrukcje dotyczące kontorli wzrostu i dzielenia się naszych komórek. Grupa genów odpowiedzialnych za pobudzanie komórek do podziału nazywana jest onkogenami, zaś grupę spowalniającą ten proces i powodującą śmierć komórek w określonym czasie genami supresorowymi.

Wiadomo jest, że rak płuc może być spowodowany mutacjami DNA, w wyniku których dojdzie do uruchomienia onkogenów, lub wyłączenia genów supresorowych.. Niektóre osoby dziedziczą mutacje DNA od swoich rodziców, co znacznie zwiększa ryzyko rozwoju takich nowotworów piersi, jajnika, okrężnicy i innych. Jednak odziedziczone mutacje w obrębie onkogenów, lub genów supresorowych nie sprzyjają w takim znacznym stopniu rozwojowi raka płuc. Takie mutacje częściej powstają poźniej, w trakcie życia danej osoby. Ile razy ma dojść do podziału komórki, tyle razy musi ona podwoić ilość swojego DNA. To właśnie nieprawidłowości podczas tego procesu sprzyjają powielaniu się mutacji DNA.

Na szczęście istnieją w komórkach enzymy potrafiące reperować uszkodzony DNA. Mimo to, pewne błędy pozostają niewykryte, co powoduje ,że osoby z nieprawidłowo działającymi enzymami reperującymi są bardziej wrażliwe rakotwórcze chemikalia i promieniowanie. Pozyskane mutacje DNA komórek płuc sa najczęściej wynikiem działania związków chemicznych obecnych w dymie papierosowym. Wynikiem tego są nieprawidłowości w takich genach jak gen supresorowy p53, lub onkogen ras, które uważane są za najistotniejsze w rozwoju raka płuc. Rownież zmiany w tych genach pododują, że niektóre typy raków rosną szybciej i łatwiej dają przerzuty niż pozostałe.

Mimo tego, że odziedziczone mutacje onkogenów, lub genów supresorowych rzadko powodują raki płuc, niektóre osoby dziedziczą obniżoną zdolność do detoksykacji (unieszkodliwiania) rakotwórczych związków chemicznych. Inni mogą dziedziczyć zwiększoną tendencję do aktywacji czynników rakotwórczych, czyniąc je bardziej niebezpiecznymi dla komórek. Takie osoby są bardziej wrażliwi na związki obecne w dymie papierosowym i chemikalia pochodzenia przemysłowego. Trwaja badania nad opracowaniem testów, które ułatwiały by identyfikacje takich osób.