Co trzeba wiedzieć o gruczole krokowym.

Prostata jest gruczołem o kształcie orzecha włoskiego zlokalizowanym do przodu od odbytnicy pod pęcherzem moczowym. Jej zadaniem jest produkcja niektórych płynów nasienia, które ochraniają i odżywiają plemniki. Bezpośrednio za prostatą obecne są pęcherzyki nasienne odpowiedzialne za produkcje większości płynów zawartych w spermie. Prostata otacza pierwszy odcinek cewki moczowej, której zadaniem jest transport moczu oraz spermy przez prącie na zewnątrz.

Gruczoł krokowy (prostata) rozwija się już w życiu płodowym, jest stymulowana do rozwoju przez hormony męskie (androgeny). Najistotniejszy z nich to testosteron. Do kolejnego znaczącego wzrostu prostaty dochodzi w okresie dojrzewania, następnie po osiągnięciu prawidłowych rozmiarów pozostaje ona w swoim kształcie dopóki w organiźmie obecne są prawidłowe proporcje męskich hormonów. Jeśli w okresie rozwoju poziomy tych hormonów będą za niskie prostata nie rozwinie się prawidłowo. U starszych osób część prostaty sąsiadująca z cewką moczową często ma tendencję do wzrostu, dochodzi wtedy do stanu zwanego łagodnym rozrostem gruczołu krokowego. Może to powodować trudności z oddawaniem moczu.

Mimo tego, że w prostacie znajduje się kilka typów komórek 99% raków prostaty wywodzi się z komórek gruczołowych, tych odpowiedzialnych za produkcje płynu zawartego w nasieniu. Poprawna nazwa raka wywodzącego się z komórek gruczołowych to gruczolakorak. Pozostałe typy raków gruczołu krokowego są tak rzadkie, że jeśli u pacjenta stwierdza się raka prostaty, niemal na pewno jest to gruczolakorak. Dalszy ciąg tego dokumentu dotyczy właśnie tego typu nowotworu.

Większośc raków prostaty rośnie powoli, badania oparte na wynikach sekcji zwłok wykazały, że u wielu osób, które zmarły z powodu chorób innych niż rak prostaty stwierdzono jego obecność. Podczas 60% sekcji zwłok mężczyzn w wieku między 60 a 70 r.ż. stwierdzono właśnie raka prostaty. Odsetek ten rośnie do 80% u mężczyzn w ósmej dekadzie życia. Jednak niektóre raki mogą rosnąć i rozprzestrzeniać się znacze szybciej.

Niektórzy lekarze uwazają tzw nowotworzenie śródnabłonkowe prostaty (PIN – prostatic intraepithelial neoplasia) za początkowe stadium raka. Pojawiać się ono może u mężczyzn nawet 20-letnich, natomiast obecne będzie u 50% przed 50 r.ż.
Stan ten charakteryzuje się obecnością mikroskopowych zmian (kształtu, wielkości etc.) komórek gruczołowych prostaty. Zmiany określane są mianem low-grade (jeśli są bliskie komórkom prawidłowym) lub high-grade kiedy ich budowa jest zdecydowanie nieprawidłowa. U pacjenta z wynikiem high-grade PIN w badaniu biopsyjnym prostaty istnieje 30-50% prawdopodobieństwa obecności raka prostaty. Z tego powodu wszyscy pacjenci z takimi wynikami powinni mieć częściej wykonywane biopsje prostaty, a stan ich zdrowia powinien być stale monitorowany.