Co powiniennes wiedzieć o raku gruczołu krokowego?

Rak gruczołu krokowego (prostaty) jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych u mężczyzn. Ta choroba jest wśród mężczyzn w Polsce przyczyną ponad 5% zgonów na nowotwory i zajmuje 3 miejsce wśród przyczyn zgonów z powodu nowotworów. Każdego roku zwiększa się liczba chorych na raka gruczołu krokowego. Według badań zagrożony rakiem gruczołu krokowego jest 1 na 11 mężczyzn po 50 roku życia, częściej po 60-tym, a ryzyko wzrasta wraz z wiekiem. W niektórych przypadkach rak gruczołu krokowego rośnie bardzo powoli. Częsty jest przerost niezłośliwy gruczołu krokowego, który głównie powoduje utrudnienia w oddawaniu moczu, ale jedynie lekarz może ocenić rodzaj zmian w gruczole krokowym. Z powodu zaniedbań, niemal trzykrotnie niższe szanse na wyleczenie mają Polacy niż np. Amerykanie; około 2000 Polaków niepotrzebnie traci życie w ciągu każdego roku!

Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania?

Zmiany w gruczole krokowym częściowo zależą od sposobu odżywiania się, a więc:

  • zmniejsz ilość spożywanych produktów bogatych w tłuszcz,
    => nadmiar tłuszczu w pożywieniu pobudza produkcję męskiego hormonu testosteronu, który przyspiesza wzrost komórek gruczołu krokowego;
  • zwiększ ilość spożywanych pokarmów bogatych w
    nienasycone kwasy tłuszczowe,
    => są to przede wszystkim ryby morskie, głównie takie jak łosoś, śledź czy makrela;
  • spożywaj wiele pokarmów bogatych w witaminę D i E
    => witamina D występuje w dużych ilościach w: mleku, tuńczyku, wątrobie, żółtku jaja, margarynie.

Nasz organizm wytwarza witaminę D w skórze pod wpływem promieni słonecznych. Dlatego warto codziennie przebywać na powietrzu przynajmniej pół godziny, przy świetle dziennym, aby mogło się wytworzyć dość witaminy D. Wprawdzie rola witaminy D w zapobieganiu rakowi jest jeszcze dość niejasna, to jednak w krajach o dużym nasłonecznieniu rak gruczołu krokowego, jelita grubego i sutka występuje o wiele rzadziej niż w krajach słabo nasłonecznionych, np. w Skandynawii.

Badania profilaktyczne

Zahamowania przed poddaniem się badaniu palpacyjnemu przez odbytnicę powodują, że tylko nieliczni mężczyźni korzystają z możliwości badań profilaktycznych gruczołu krokowego, a rak gruczołu krokowego jest uleczalny w małym procencie (ok. 30%). Fałszywie pojętym wstydem przed badaniem przez odbytnicę większość mężczyzn zaprzepaszcza możliwość wczesnego wykrycia raka gruczołu krokowego.
Wskazane jest, aby mężczyźni powyżej 40 roku życia poddawali się badaniom lekarskim gruczołu krokowego (prostaty, stercza).

Zaleca się

  • od 40 roku życia badanie palpacyjne,
    => jest to badanie przez odbytnicę i polega na badaniu prostaty palcem w rękawiczce w celu stwierdzenia, czy nie wyczuwa się nierówności i stwardnień. W przypadku stwierdzenia zmian lekarz zaleca wykonanie badania USG przez powłoki brzuszne. Jeśli wykaże ono nieprawidłowości -konieczne sądalsze badania.
  • Od 50 roku życia powinno się dodatkowo wykonać
    badanie krwi na obecność PSA,
    => PSA to antygen swoisty dla gruczołu krokowego, który w zdrowym gruczole krokowym powstaje w niewielkich ilościach. Badanie to polega na pobraniu z żyły niewielkiej ilości krwi (podobnie jak na morfologię krwi).

Do lekarza powinienneś sie zgłośić natychmiast jeśli:

  • masz trudności w oddawaniu moczu;
  • masz uczucie niemożności całkowitego opróżnienia pęcherza;
  • stwierdzisz krew w moczu lub spermie;
  • zbyt często oddajesz mocz, zwłaszcza w nocy;
  • odczuwasz ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu;
  • odczuwasz tępy, przewlekły ból w dolnym odcinku kręgosłupa, miednicy mniejszej lub w górnych partiach ud;
  • wynik badania USG jest nieprawidłowy;
  • wynik badania PSA jest powyżej normy;
  • wszelkie nieprawidłowości gruczołu krokowego muszą być wyjaśnione;
  • badaniem, które wyjaśnia naturę zmian w gruczole krokowym jest jego nakłucie przez kiszkę stolcową i badanie komórek pod mikroskopem.