Badania diagnostyczne raka płuc.

Badania obrazowe wykorzystują promienie X, pola magnetyczne, subtancje radioaktywne do utworzenia obrazów wnętrza ludzkiego ciała. Niektóre z nich okazały się szczególnie przydatne w diagnozie raka płuc I określenia jego lokalizacji.

Zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej – to pierwsze badanie, które zleca lekarz aby wykluczyć obecność guza klatki piersiowej. To prosta procedura medyczna, może być wykonana w większości placówek szpitalnych. Jeśli obraz płuc nie budzi wątpliwości, najprawdopodobniej nie jest to przypadek raka płuc. Jeśli jednak w ty obrazie pojawi sie coś niepokojącego, pacjent zostanie skierowany na tomografi komputerową. Jest to badanie również oparte na działaniu promieni X, dzięki któremu powstają szczegółowe, przekrojowe obrazy ciała człowieka. W odróżnieniu od zwykłego aparatu rentgenowskiego, tomograf wykonuje cała serię zdjęć jednocześnie obracając się wokół ciała pacjenta. Obraz jest poźniej poddany obróbce w komputerze. Często dla poprawienia jakości obrazu i ostrości do krwi pacjenta jest podawana substancja kontrastująca. Wykonanie zdjęć tomograficznych trwa znacznie dłużej niż wykonanie pojedynczego zdjęcia rentgenowskiego, pacjent przez całe badanie musi leżeć nieruchomo na platformie tomografu. Tak jak każdy sprzęt komputerowy, tomografy z roku na rok stają się nowocześniejsze, więc czas badania ulega skróceniu. Jedyne co może budzić dyskomfort pacjenta podczas tego badania to uczucie uwiezienia w ciasnej obudowie tomografu

Kontrast jest podwany dożylnie, u niektórych osób stwierdzono nadwrażliwość (alergię) na jego podanie. Reakcją pacjenta mogą być dreszcze, uczucie gorąca, zaś bardzo rzadko mogą wystąpić problemy z oddychanie i spadki ciśnienia. Jezeli pacjent wie o tym, że jest uczulony na substancje kontrastową powinien ten fakt zgłosić lekarzowi przed badaniem.

Pacjent może być poproszony także o wypicie materiału kontrastowego, pomaga on uwidocznić na zdjęciu jelita chorego. Umożliwi to zorientowanie się czy rak rozprzestrzenił sie do narządów przewodu pokarmowego.

Tomografia komputerowa dostarczy dokładnych informacji na temat kształtu, rozmiarów I lokalizacji guza. Pozwoli na identyfikację powiększonych węzłów chłonnych, prawdopodobnie zajętych przez komórki rakowe. Badanie to umożliwia również diagnozę guzów zlokalizowanych w nadnerczach, mózgu i inncyh narządów wew. do których przerzuty może dawać rak płuc.

Rezonans magnetyczny (MRI) Badanie to wykorzystuje zamiast promieniowania rentgenowskiego fale elektromagnetyczne i silne magnesy . Energia tych fal jest absorbowana, a następnie uwalniana dając informację o typie tkanki, która napotka po drodze. Dane są następnie analizowane przez komputer, dzięki któremu powstaje bardzo szczegółowy obraz poszczególnych organów. W trakcie rezonansu powstają nie tylko poprzeczne skany, jak w przypadki TK, jesteśmy w stanie uzyskać również przekrój podłużny ciała pacjenta. Substancje kontrastujące również mogą być podane dożylnie, ale są używane znacznie rzadziej. Wykonanie rezonansu magnetycznego trwa znacznie dłużej niż wykonanie TK, nawet do jednej godziny. W tym wypadku pacjent również umieszczany jest w ciasnej obudowie o kształcie rury, co może stanowić problem dla osób cierpiących na klaustrofobię. Podczas wykonywania badania aparat do rezonansu wydaje bardzo głośne dźwięki, co w przypadku tak długiego czasu badania nie jest bez znaczenia. Rezonans magnetyczny jest szczególnie przydatny w określaniu lokalizacji przerzutów raka płuc do takich miejsc jak mózg i rdzeń kręgowy.

Pozytronowa Tomografia Emisyjna – To badanie wykorzystuje glukoze (jedna z form cukru), w której jeden atom zastąpiony jest atomem radioaktywnym. Komórki rakowe najpierw pochłaniają duże ilości radioaktywnie znakowanej glukozy, potem specjalna kamera rejestruje obraz na podstawie obszarów o podwyższonej radioaktywności. Badanie to może okazać się szczególnie przydatne we wczesnym stadium raka płuc, można dzięki nimu określić czy rak zajął okoliczne węzły chłonne. Jeśli na zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej widoczna jest niejednoznaczna, trudna do klasyfikacji zmiana, badanie PET pomoże postawić ostateczną diagnozę. PET pomaga również w określeniu lokalizacji przerzutów raka.

Badania mikroskopowe

Istnieje kilka badań mikroskopowych pomocnych w postawieniu diagnozy w przypadku raka płuc. Dzięki nim lekarze mogą określić typ raka płuc co umożliwia sposób jego szerzenia się i zasięg.

Biopsja cienkoigłowa

Biopsja płuca przeprowadzana jest pod kontrolą badań obrazowych, najczęściej tomografii komputerowej – igła prowadzona jest w kierunku guza, następnie wykonywany jest skan tomograficzny i na jego podstawie igła wprowadzana jest głębiej tak aby pobrać materiał.

Bronchoskopia

Przed tym badaniem pacjentowi podaje się środeku uspokajający. Bronchoskop to cienka, giętka rurka zaopatrzona w kamere i światłowód. Jest ona wprowadzana do tchawicy i oskrzeli przez usta pacjenta. Umożliwia zobaczenie guzów, lub innych przyczyn obturacji (zatkania) w płucach. Również dzięki temu badaniu lekarze są w stanie pobrać próbkę z guza do badań mikroskopowych. Obecnie trwają badania, które dzięki corocznemu pobieraniu próbek ze ściany oskrzela pacjenta z grupy wysokiego ryzyka umożliwiłyby wychwycenie zmian przednowotworowych.

Mediastinoskopia i mediastinotomia (badanie śródpiersia)

W przypadku obu tych badań pacjent jest ogólne znieczulony (bedzie spał podczas badania). Mediastinoskopia polega na wprowadzeniu cienkiej rurki poprzez niewielkie nacięcie w szyi. Dzieki temu badaniu możliwe jest pobranie próbki z nowotworowo zmienionych węzłów chłonnych sródpiersia (zlokalizowanych wokół tchawicy, dużych oskrzeli i wnęk płuc. Mediastinotomia to zabieg nieco bardziek inwazyjny, polega na wprowadzeniu narzędzi przez nacięcie skóry nad mostkiem, dzięki temu zasięg badania jest znacznie większy niż w przypadku mediastinoskopii.

Torakoskopia: W tym wypadku również do badania służy giętka rura zaopatrzona w kamere I światłowód. Badanie to umożliwia obserwację przestrzeni pomiędzy płucami i ścianą klatki piersiowej. Lekarze mogą zobaczyć guz i pobrac z niego próbke do badań mikroskopowych. Dzieki torakoskopii można również pobrać próbki węzłów chłonnych i płynu wew. klatki piersiowej.

Biopsja szpiku kostnego: to pobranie próbki kości z tylnej części kości biodrowej po uprzednim znieczuleniu tego miejsca. Próbka jest badana pod mikroskopem w kierunku obecności komórek rakowych

Badania krwi: Tzw morfologia pomaga określić ilość poszczególnych typów krwinek w mm3 krwi. Np. Umożliwia szybką diagnozę niedokrwistości. Jeżeli pacjent poddawany jest chemioterapii regularnie będzie miał wykonywaną morgologię krwi (chemioterapia czasowo uszkadza szpik kostny, który produkuje krwinki). Badania składników krwi umożliwiają diagnozę procesów chorobowych toczących się w różnych narządach. Jeśli rak rozprzestrzenił się do wątroby i kości dojdzie do zmian w składzie krwi. Np podwyższony poziom enzymu o nazwie LDH w przypadku raka oznacza, że perspektywy wyleczenia są niewielkie.