Leczenie nowotworowych przerzutów do kości
Kości, obok narządów miąższowych takich jak płuco, wątroba, mózg są najczęstszą lokalizacją przerzutów nowotworowych. Jednocześnie przerzuty nowotworowe do kości są najczęstszą przyczyną choroby nowotworowej narządu ruchu. Przerzuty nowotworowe do kości najczęściej stwierdza się w przebiegu raka piersi i raka stercza. Zmiany osteolityczne w kościach są również charakterystyczne dla przebiegu szpiczaka. Czas przeżycia w grupie chorych z przerzutami nowotworowymi do kości zależy od typu histopatologicznego nowotworu pierwotnego, jego zaawansowania, rodzaju leczenia, wieku i sprawności ogólnej chorego. Postęp w leczeniu onkologicznym ostatnich lat wpłyną na przedłużenie okresu przeżycia chorych z tym rozpoznaniem.
Mechanizm powstawania nowotworowych przerzutów do kości
Tkanka kostna podlega stałej przebudowie, która polega na cyklicznej resorpcji (osteoliza) i odtwarzaniu kości (osteogeneza, kościotworzenie). W warunkach fizjologicznych (prawidłowych) oba procesy pozostają w stanie równowagi dynamicznej a proces przebudowy kości jest sterowany przez szereg hormonów, cytokin oraz innych, biologicznie czynnych związków. Obecność komórek nowotworowych w obrębie tkanki kostnej (które dostały się tu z ogniska pierwotnego - guza nowotworowego z prądem krwi) zaburza naturalną równowagę między osteolizą i osteogenezą. Osteoklasty są komórkami kości bezpośrednio odpowiedzialnymi za proces resorpcji.
Objawy kliniczne przerzutów nowotworowych do kości
Najczęstszym objawem przerzutów nowotworowych do kości jest ból. Mechanizm jego powstania może być różny. Często przyczyną bólów jest ucisk lub naciek na nerwy, skurcze mięśni, złamania patologiczne kości, czy aktywacja receptorów bólowych przez mediatory stanu zapalnego uwalniane w wyniku powstania przerzutu nowotworowego. Zaawansowany przerzut może skutkować złamaniem patologicznym kości. Często obserwuje się złamania w kościach narażonych na obciążenia mechaniczne (kość, udowa, ramieniowa, kręgosłup).
Diagnostyka przerzutów nowotworowych do kości
U kilkunastu procent chorych pierwszym objawem choroby nowotworowej są przewlekłe bóle kostne, zwykle zaostrzające się w nocy i przy wysiłku fizycznym Chorzy ci często są nieprawidłowo diagnozowani przed trafieniem do onkologa. Błędy diagnostyczne najczęściej wskazują na bóle związane z przewlekłymi chorobami stawów i bólami pourazowymi.
Cele leczenia przerzutów nowotworowych do kości
Celem leczenia przerzutów nowotworowych do kości jest poprawa jakości życia chorych poprzez ograniczenie bólu, zapobieganie i skrócenie unieruchomienia, które może powodować m.in. odleżyny czy zapalenie płuc, leczenie hiperkalcemii a także - w konsekwencji - wydłużenie czasu przeżycia. Do leczenia kwalifikują się przede wszystkim ci chorzy, u których postęp przerzutów może stanowić przyczynę zgonu (pośrednią lub bezpośrednią).
